Böyük fikir adamı

Azərbaycanın böyük ziyalısı Rüstəm İbrahimbəyovun 75 illiyi münasibəti ilə Milli Şuranın təbriki

Fevral ayının 5-də böyük sənət adamı, Azərbaycanın Xalq Yazıçısı, kinodramaturq və Demokratik Qüvvələrin Milli Şurasının fəxri sədri Rüstəm Ibrahimbəyovun 75 yaşı tamam olur. Rüstəm bəy böyük uğurlara imza atmış təkrarsız yazıçı, kino sənətinin dünyaca ünlü nümayəndəsi, vətəndaşlıq mövqeyi ilə seçilən Azərbaycan ziyalısıdır.

Ədəbiyyata 60-cı illərdə gələn Rüstəm Ibrahimbəyov elə ilk əsərləri ilə diqqəti cəlb etdi. Onun “9-cu Xrebtovidə”, “Unudulmuş avqust”, “Park”, “Ad günü”, “Nəğmə dərsi” və “Ezamiyyətdə” povest və hekayələri müasir Azərbaycan nəsrinin yeni inkişaf mərhələsi kimi ədəbiyyat tarixinə daxil oldu. Hələ ötən əsrin 60-cı illərinin sonlarında Rüstəm bəyin ssenarisi əsasında çəkilmiş “Bir cənub şəhərində” filmi (rejissor Eldar Quliyev) kino sənətimizin keyfiyyətcə yeni hadisəsi idi. Bu film çəkiləndə onun 30 yaşı var idi. Bu gün 45 ilin məsafəsindən keçmişə baxanda gənc bir yazıçının kommunizm qadağalarına uyğun gəlməyən cəsarəti adamı heyrətə salır. Nə yaxşı ki Azərbaycan mədəniyyətinin belə bir nümunəsi var və azərbaycanlıların indiki nəsli keçmişə baxanda belə nümunə ilə fəxr edə bilirlər. Bu film də daxil olmaqla Rüstəm bəyin ədəbi nümunələri mübahisəsiz ötüşmədi. Lakin özünə olan inam və tükənməz enerjisi ilə o, daim irəli getdi, yaratdığı ədəbi nümunələrlə ütülənmiş sovet həyat tərzinin nizamını pozdu, cəmiyyəti bürümüş eybəcərliyin “Istintaq”ını apara bildi.

Rüstəm Ibrahimbəyov dünya kino sənətinin Azərbaycan hadisəsidir. O, bu sahədə “Oskar”dan tutmuş “Qızıl portağal”a qədər bütün ödülləri aldı, Amerika kino akademiyasının üzvü oldu və sözün tam mənasında ekran sənətəndə dünya səviyyəsini fəth etdi. Onun ssenarisi əsasında çəkilmiş filmlər Amerikada, Avropada, Türkiyədə və başqa ökələrdə ekran sənətinin ən müasir nümunələri kimi etiraf edildi. Bu istiqamətdə o, sözün tam mənasında möcüzə yaratdı. Bu gün tam əsasla demək olar ki, Rüstəm bəy dünya kino sənətinin Azərbaycan hadisəsidir və bu istiqamətdə öz adını dünya mədəniyyət tarixinə yaza bildi. Onun “Səhranın bəyaz günəşi”, “Nəğmə dərsi”, “Ad günü”, “Risqin Strategiyası”, “Qara Qarayev”, “Anın quruluşu”, “Istintaq”, “Işgüzar səfər”, “Günəşdən usanmışlar”, “Ailə”, “Əlvida, cənub şəhəri”, “Kabusun gözü ilə” və başqa ekran əsərləri bir sənətkar ömrünün təkümül prosesini çox aydın şəkildə özündə əks etdirir.

Rüstəm Ibrahimbəyov çağdaş Azərbaycan dramaturgiyasının ən parlaq nümayəndəsidir. Onun pyesləri yalnız Azərbaycanda deyil, dünyanın yüzdən artıq teatrında böyük uğur qazanmışdır. Rüstəm bəyin hələ 80-ci illərin əvvəllərində yazdığı “Ultimatum” əsrinin ictimai məzmunu milli tariximizin və taleyimizin mühüm hadisəsi kimi yadda qaldı. Zamanın şərtləri daxilində o, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin taleyini, onun parlamentinin ümummilli arixdəki rolunu ilk dəfə Azərbaycan səhnəsinə gətirən  sənətkar oldu. Bu, Rüstəm bəyin bir vətəndaşlıq mövqeyinin açıq bir təzahürü idi. Sonrakı dövrlərdə də Rüstəm Ibrahimbəyov bir sıra səhnə əsərləri ilə cəmiyyətin ən mürəkkəb sosial-mənəvi problemlərii səhnəyə daşıya bildi. “Tartüf Aqayeviç” bu baxımdan onun dramaturji dramatizminin maraqlı bir səhifəsi idi. Rüstəm bəyin “Dalğaların toplanması” əsəri post-sovet Azərbaycanın ən maraqlı ədəbi nümunəsi sayıla bilər. Burada sənətkar müşahidəsi ilə  Azərbaycanın fəlakətlərinin bədii salnaməsi yaradılıb. Rüstəm Ibrahimbəyov vətəndaşlıq mövqeyi olan bir sənətkardır. Onun Ziyalı Forumunun baş memarı, Milli Şuranın mərkəzi siması olması bir vətəndaş kimi Azərbaycanın taleyinə olan narahatlığından irəli gəlirdi. Sözün tam mənasında o, öz vətənin dərdlərini, problemlərini içdən yaşayan, xalqının ağrı-acısı ilə yaşayan bir sənətkardır. Son illərin hadisələri Rüstəm bəyin ictimai mövqeyinin bir sınaq məqamı oldu və o, bu sınaqdan böyük şərəf və ləyaqətlə çıxdı. Rüstəm bəy ictimai rəyi yerindən tərpədən və ona stimul verən bir fikir adamı olduğunu öz əməli ilə sübut etdi. Biz Milli Şura olaraq təkrarsız sənətkarımızı, Azərbaycanın böyük fikir adamını, əməlpərvər ziyalımızı anadan olmasının 75 illiyi münasibəti ilə təbrik edir, ona yaradıcılıq uğurları və demokratik Azərbaycan yolunda mübarizə əzmi arzulayırıq.

Demokratik Qüvvələrin Milli Şurası