ATƏT-in Bakı ofisinin statusunun dəyişməsi nə deməkdir?

Anar Məmmədli: «Bunun builki seçkilərə hər hansı təsiri olmayacaq»

ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri, Ukraynanın xarici işlər naziri Leonid Kojara iyulun 26-da qurumun Bakı ofisinin statusunun dəyişdiyi haqda açıqlama verib. Bu barədə məlumat ATƏT-in rəsmi saytında yerləşdirilib. Məlumatda deyilir ki, Kojara qurumun üzvləri arasında konsensus əsasında ATƏT-in Azərbaycan missiyasının gələcək mandatına dair əldə olunmuş qərarı alqışlayıb: “ATƏT-in Bakıda layihə koordinatoru mandatının təsdiqlənməsi ATƏT və Azərbaycan arasında bu təşkilatın prinsip və öhdəliklərinin reallaşması istiqamətində qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın davam etdirilməsi üçün mühüm addımdır”.
Kojaranın fikrincə, bu qərar bu məsələdə gələcək irəliləyişin əldə olunması ilə bağlı Azərbaycan hökumətinin istəyinə müsbət cavabdır.
ATƏT-in Bakıdakı yeni mandatı 2014-cü ilin 1 yanvarından qüvvəyə minəcək.
“Turan” agentliyi ATƏT-in Azərbaycandakı təşkilatının ofisinin statusunun endirilməsi ilə bağlı ATƏT Daimi Şurasının qərarının bir sıra sual doğurduğunu yazır. Çünki ilk növbədə ATƏT ölkələri, dəqiq desək, ABŞ-ın timsalında Qərb onun daxili işlərinə müdaxilənin minimuma endirilməsini istədiyini gizlətməyən Bakının bu ideyasının əleyhinə çıxıblar. Rəsmi Bakı məhz bu təhlükəni ATƏT missiyasının iştirakında görürdü. ATƏT missiyası monitorinqlər keçirir, “dəyimi masa”lar təşkil edir, dövlət orqanları, vətəndaş cəmiyyəti, KIV üçün müxtəlif layihələri maliyyələşdirirdi. Bütün bunlar seçki dövründə daha da canlandırılmışdı və hakimiyyət üçün başağrısına çevrilmişdi. Belə ki, hakimiyyət demokratiyanın pozulması ilə bağlı tənqidə cavab verməli idi. Bundan sonra bu, az olacaq. Hər halda Bakı ümid edir ki, ofisin səlahiyyətinin məhdudlaşdırılması məhz buna gətirib çıxaracaq.

Seçkilərin Monitorinqi və Demokratiyanın Tədrisi Mərkəzinin rəhbəri Anar Məmmədli ATƏT-in Bakı ofisinin statusunun dəyişdirilməsinin builki seçkilərə hər hansı təsirinin olacağını düşünmür. Çünki ATƏT-in Bakı ofisi bir qayda olaraq seçkilərdə daha çox ölkə səviyyəsində dialoqun əldə olunması, siyasi partiyalar arasında dialoqun keçirilməsi, müxtəlif səpkili təlimlərin, seminarların keçirilməsi ilə məşğul olur. Amma bu il ATƏT-in planlaşdırdığı bir sıra dəyirmi masalar baş tutmadı, bunun da başlıca səbəbi hakimiyyətin bu tədbirlərdən imtina etməsi oldu. Faktiki olaraq ATƏT-in seçkilər ərəfəsində fəaliyyəti minimuma endirilmişdir: “Hazırda bir neçə təlim və seminarlar planlaşdırırlar. Ancaq hakimiyyətin başqa beynəlxalq qurumlara olduğu kimi ATƏT-in də Azərbaycandakı fəaliyyəti ilə hesablaşmaması, eyni zamanda etinasız yanaşması nəticəsində bu qurumun tədbirlərinə, siyasi dialoqla bağlı təşəbbüslərində reaksiya vermədi”.
Ekspertin sözlərinə görə, qarşıdakı illərdə mantadın azaldılmasının yaratdığı müəyyən problemlər ola bilər. Ən azı ona görə ki, ATƏT-in Bakı ofisi ölkədə məhkəmələrin monitorinqi, cəzaçəkmə müəssisələrin vəziyyətin öyrənilməsi, hüquq islahatları ilə bağlı məsələlərdə aktivdir: “Bizim üçün maraqlıdır ki, bu təşəbbüslər dayanacaqmı? Çünki Azərbaycan qanunun aliliyinin təmin olunmadığı, siyasi və hüquq islahatlarının aparılmadığı, siyasi motivli həbslərin hər il artdığı ölkədir. Belə bir ölkədə ATƏT kimi qurumların fəaliyyət göstərməsinə, bu sahədə çalışmasına ehtiyac var. Hər halda gələn ildən başlayaraq bunun mənfi təsirini göstərəcəyini gözləmək olar”.

Fizzə