Texniki baxış, yoxsa korrupsiya mənbəyi?

Avtomobillərin texniki baxış qaydalarına dəyişikliklər edilməsi üçün hökumətə müraciət olunacaq

Azərbaycanda avtonəqliyyat vasitələrinin dövlət texniki baxışdan keçirilməsi qaydalarına dəyişikliklərlə bağlı təkliflər hazırlanacaq. Bunu, Sahibkarlığın və Bazar Iqtisadiyyatının Inkişafına Yardım Fondunun sədri Sabit Bağırov fondun Ictimai Təşəbbüslər Mərkəzi ilə birlikdə nəqliyyat vasitələrinin dövlət texniki baxışından keçirilməsinin mövcud vəziyyətinin dəyərləndirilməsi və islahat imkanlarının aşkar olunması məqsədilə dünən  keçirilən tədbirdə bildirib.
Onun sözlərinə görə, aparılan kiçik araşdırma nəticəsində məlum olub ki, Fransa və Ispaniyada yeni avtomobillərin 1 ildən 3 ilədək texniki baxışdan keçməsi tələb olunmur: “Bu ölkələrdə avtomobilin yaşından asılı olaraq 3 ildən 9 ilədək istismar olunan avtomobillər texniki baxışdan iki ildən bir, istismar dövrü 10 il və ya 10 ildən çox olan avtomobillər isə hər il bu baxışdan keçməli olurlar. Fransa və Ispaniyada texniki baxışı dövlət lisenziyası olan şirkətlər həyata keçirirlər”.
S.Bağırov bildirib ki, ABŞ-ın 13 ştatında, ümumiyyətlə, texniki baxış anlayışı yoxdur. Qalan ştatlarda isə bütün avtomobillər hər il və ya iki ildən bir texniki baxışdan keçir və bu işi birbaşa özəl şirkətlər həyata keçirir: “Qeyd edim ki, 8 ölkə üzrə aparılan araşdırma nəticəsində yalnız Çin və Rusiyada avtomobillərə texniki baxışın polis tərəfindən həyata keçirildiyi məlum olub”.
S.Bağırovun sözlərinə görə, Azərbaycanda nəqliyyat vasitələrinin dövlət texniki baxışı yalnız polis tərəfindən həyata keçirilir və istismar dövründən asılı olmayaraq texniki baxış bütün avtomobillərə şamil olunur: “Məhz bu səbəbdən beynəlxalq təcrübədən yaralanaraq Azərbaycanda avtomobillərin texniki baxışdan keçirilməsi qaydalarına dəyişikliyin olmasına ehtiyac var. Biz bütün təklifləri nəzərə alaraq nəqliyyat vasitələrinin dövlət texniki baxışından keçirilməsi qaydalarına dəyişikliklə bağlı hökumətə təkliflər hazırlayacağıq”.
Iqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi Təşəbbüslər Mərkəzi Sahibkarlığın və Bazar Iqtisadiyyatının Inkişafına Yardım Fondu ilə birlikdə avtonəqliyyat vasitələrinin dövlət texniki baxışından keçirilməsinin mövcud vəziyyətini dəyərləndiriblər.
Iqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin sədri Qubad Ibadoğlu isə  bildirib ki, Azərbaycanda qeydiyyatda olan bütün nəqliyyat vasitələri “Yol hərəkəti haqqında” qanuna əsasən, ildə bir dəfə texniki baxışdan keçirməlidir: “Mühərrikin işçi həcmi 2000 kub sm-ə qədər olan minik avtomobilləri üçün hər kub sm görə 1 qəpik, 2000 kub sm-dən çox olan minik avtomobilləri üçün 20 manat, mühərrikin həcminin 2000 kub sm-dən çox hissəsi üçün hər kub sm-ə görə 2 qəpik yol vergisi tutulur. Əlavə olaraq avtonəqliyyat vasitələrinə xidmətlərin göstərilməsi üçün 10 manat dövlət rüsumu ödənilir”.
Q.Ibadoğlunun sözlərinə görə, 2012-ci ilin əvvəli üçün ölkədə 1 milyondan çox avtonəqliyyat vasitəsi olub.
Iqtisadi Təşəbbüslərə Yardım Ictimai Birliyinin sədri Azər Mehtiyev yol polisinin texniki baxış adı ilə pul yığdığını bildirib: “Halbuki texniki baxış sosial məsuliyyət tədbiridir. Avtomobil sahiblərindən dövlət rüsumu və yol vergisindən 2-3 dəfə çox pul yığırlar”.
Ekspertlərin fikrincə, ölkəyə daha təzə avtomobillərin gətirilməsi üçün gömrük rüsumları azaldılmalıdır. Onların sözlərinə görə, gömrük rüsumu və vergisi yüksək olduğu üçün ölkəyə 10 ildən çox istifadədə olmuş avtomobillər gətirilir.