Ərdoğan ailəsindən başlayaraq “Davudoğlu uğursuzluğu”na qədərki ittihamların səbəbi
“Ərəb Baharı” nın Qafqaz versiyası yavaş-yavaş Avrasiya geopolitikasınını əhəmiyyətli qanadlarından birini təşkil edən bu bölgədə də təsirini hiss etdirməyə başlamışdır.Bunu son dövr Ankara-Bakı xəttindəki bulanıq havadan və mətbuat vasitəsilə aparılan “incə” əməliyyatlardan anlaya bilirik.
Bu çərçivədə 27 Yanvarda iqtidarın (Yeni Azərbaycan Partiyası-YAP) rəsmi nəşr orqanlarından biri olaran “Yeni Azərbaycan” qəzetində çap edilən “Türk diplomatiyası, Azərbaycan və erməni iddiaları” başlıqlı yazı, sözü gedən müddətdə bir dönüş nöqtəsi xarakteri daşıyır.
“Sıfır problem” doktrinası, “futbol diplomatiyası”, “Sürix protokolları” və “Fransa Senatının qərarı” ifadələrini alan spot isə, əslində bütün hadisənin bir xülasəsini ortaya qoyur.
Söz mövzusu alt başlıqlar, bir mənada son dövr türk xarici siyasətinin “ümumi bir xülasəsi” və tənqidini ehtiva etməklə yanaşı, Türkiyənin ərəb Baharı ilə birlikdə bölgədə izlədiyi siyasəti və bunun Azərbaycan ölçüsünün ələ alınması etibarilə olduqca diqqətçəkicidir.
Davudoğlu uğursuzluqda ittiham edilir
“Son zamanlar Türkiyə xarici siyasəti silsilə uğursuzluqlara imza atmış, bu ölkənin qonşu dövlətlərlə münasibətləri kəskin şəkildə pisleşmişdir.”, “Suriyaya qarşı rəsmi Ankaranın kəskin mövqe nümayiş etdirməsi, öz ərazisində Suriya hökumətinə qarşı etiraz edənlərə sığınacaq verməsi, yeni formalaşan müqavimət ordusunu dəstəkləməsi və təlimləndirmesi hər iki dövlət arasında münasibətləri düşmənçilik səviyyəsinə çatdırmışdır” və “Türkiyənin son dövrlərdə atdığı bir çox addımlar təəssüf olsun ki, daha çox ideoloji amillərə əsaslanır və siyasi realizmin uzaqlığı ilə seciyyelenir. Müşahide edilən müveffeqiyyetsizliklerin əsası da məhz ideoloji baxışa üstünlük verilməsi olmuşdur. Qonşu dğvlətlərlə yaşanan gərginlik Davudoğlunun” sıfır problem “doktrinasının nəticəsiz qaldığını, özünü doğrultmadığını bir daha sübut etdi”,.. ifadələri, bu uzun yazının içərisində iştirak edən yalnız bir neçə sətirdir.
Bu məzmunda Ankaranın izlədiyi siyasəti “səhv”, “müdaxiləçi”, “ikili standartlı”, “macəraçı” və başqa təbirlə də “ikiüzlü” olaraq xarakterizə edən yazı, bu müvəffəqiyyətsizliyin günah keçisi olaraq Bakının, daha doğrusu, Əliyev iqtidarının Türk mətbuatındakı bəzi maddələr üzərindən hədəf göstərilməsindən duyulan narahatlığı da ortaya qoymaqdan çəkinmir.
Ərdoğan ailəsinin adının hallandırılması
Beləcə, yazının qələmə alınma səbəbinin də ortaya qoyulduğu məqalədə Türk mətbuatındakı “bənzər üsula” müraciət edilərək, hadisənin və ya yeni böhranın daha spesifik bir zəminə; AK Partiya hökuməti və Ərdoğan ailəsi üzərinə çəkilmə səyləri də olduqca diqqətçəkici bir başqa xüsusat yaradır.
Necə ki, Azərbaycanın ən böyük müxalifət qəzeti olan “Azadlıq” ın gözündən bu vəziyyət kaçmamışa bənzəyir. 28 Ocak’taki xəbərində “Azadlıq” “Yeni Azərbaycan” dan Ərdoğan ailəsinə ittiham “başlığıyla dərc etdiyi bu tezisi “YAP Türkiyədən gələn tənqidləri Ərdoğanın, Fezail Ağamalı isə ermənilərin sifariş etdiyini deyir ” şəklində spot olaraq verir. “Azadlıq”ın manşete daşıdığı bu xüsus, şübhəsiz bəzi başqa müxalif qəzetlərin də səhifələrində yer aldı.
“Erməni sifarişi” ittihamı haradan qaynaqlanır?
Burada, Ankaradan Bakıya, bir başqa ifadəylə Əliyevlərə yönələn tənqidlərin bir digər qaynağı olaraq ermənilərin göstərilməsi də qeydə alınmağa dəyər. Bu ittiham, açıqcası bizə çox yad gəlmir. Xatırlanacağı üzrə, Türkiyə-Ermənistan protokolları dönəmində buna bənzər iddialar çox gündəmə gəlmiş, hətta dövlət rəhbərlərimizdən biri ilə əlaqədar olaraq da bir sıra kədərli ittihamlar mətbuatda yer almışdı. Bu da Türkiyədəki Azərbaycan lobbisinin bir “bacarığı” olaraq göstərilmişdi …
27-28 Yanvar əvvəli və dərhal sonra Türk mətbuatında yer alan bəzi yazılar da diqqətə alındığında, biz bu prosesləri böyük zəlzələnin qabaqcıl böhranları kimi qəbul edə bilərik.Əliyev rəhbərliyinin Türkiyəyə baxışında bir qırılma nöqtəsi olaraq da qəbul edilə biləcək olan, Baş nazir Ərdoğan və yaxın ətrafını da hədəfə alan “ Yeni Azərbaycan” qəzetindəki bu ittihamlar, “Azadlıq”ın da ifadə etdiyi üzrə tam mənasıyla bir “əks-hücum” olaraq dəyərləndirilməlidir.
Bu səbəbdən, 2009 Türkiyə-Ermənistan normallaşma prosesi ilə bir dəfə çox gərginləşən və 2010-cu ilin ikinci yarısından etibarən təzyiqi salınan böhran, çox təəssüf ki, idarəli bir şəkildə yenidən gərginləşdirilir.
Xəzərin Qərbindən Şərqinə
Bir başqa ifadəylə, Ankara-Bakı, “iki dövlət, tək millət” olaraq yeni bir imtahana doğru itələnilir. Xəzərin əvvəlcə Qərb yaxasında, sonra isə digər yaxasında təsirini göstərməsi gözlənilən bu böhranın dərinliyi çox daha fərqli olacaq kimi …
Dekabr ayının son həftəsində Yeni Azərbaycan Partiyasının dəvəti ilə iştirak etdiyim beynəlxalq konfrans və son olaraq 27 Yanvar ” Milli və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzi (MBAM)” tərəfindən təşkil edilən “Dəyişən Geopolitikada Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri” adlı konfrans çərçivəsində gerçəkləşdirdiyim Azərbaycan ziyarətlərinin çərçivəsində əldə etdiyim təəssüratları dəyərli oxucularımla paylaşmağa davam edəcəyəm …
yazı kafkassam-merkez.com saytından götürülmüşdür
Mehmet Seyfettin Erol
Dos.doktor, Qazi Universiteti
